yyyy

uuuu

Tổng quan về loài mối

Thông tin về mối

Mối là loài côn trùng xã hội, sống theo bầy đàn và có đời sống xã hội cực kỳ chặt chẽ, mỗi thành viên trong tổ mối sẽ đảm nhận nhiệm vụ hoạt động khác nhau trong “Vương quốc” của mình. Chúng sống kín đáo trong lòng đất, trong tổ và trên các vật thể xâm hại để tìm kiếm nguồn thức ăn chính là xenlulô từ gỗ. Theo thống kê trên thế giới có hơn 2.700 loài mối, tại Việt Nam ta thường thấy nhất là mối gỗ ẩm, mối gỗ khô, mối đất.

Dù có thân hình nhỏ bé mềm mại nhưng sức phá hoại của mối là khủng khiếp, đầu tiên chúng xâm nhập tìm thức ăn và phá hoại những công trình kiến trúc bằng gỗ, phá hủy các cấu trúc trong nhà. Nhiều công trình xây dựng bằng bê tông cốt thép kiên cố thì cũng chẳng thoát được mối phá hại trên đường đi kiếm ăn của chúng.

Tuổi thọ của các cá thể mối và quần thể mối cho đến nay vẫn chưa rõ ràng, mối thợ tuổi thọ trung bình 2-3 năm. Còn mối vua mối chúa có loài sống đến 10-25 năm.

Vòng đời của mối

Mối là loài biến thái không hoàn toàn, chúng trải qua 3 giai đoạn chính là trứng, ấu trùng và mối trưởng thành. Các giai đoạn này phát triển nhanh hay chậm còn tùy thuộc vào môi trường sống, nhiệt độ, thức ăn.

Các thành phần trong ổ mối

Mối thợ: Chiếm số lượng đông nhất khoảng 70 – 80% quân số trong đàn mối còn gọi là mối lao động. Mối thợ gồm mối đực và mối cái nhưng do cơ quan sinh sản phát dục không hoàn chỉnh nên chúng không đẻ được. Mối thợ đảm nhận nhiệm vụ kiếm thức ăn, xây tổ, làm đường mui, mớn thức ăn cho các thành phần mối còn lại và chăm sóc mối non, vận chuyển trứng mối để duy trì sinh sống của quần thể mối.

Mối lính: Được phân hóa từ mối thợ, số lượng mối lính trong đàn không quá nhiều. Loài này chịu trách nhiệm canh gác và tấn công. Phần đầu và cặp hàm trên của chúng khá phát triển là một vũ khí cực kỳ lợi hại của chúng. Ngoài ra, một số con mối lính còn có tuyến hàm tiết ra dịch nhũ trắng, khi bị tấn công chúng có thể phun chất dịch làm mê kẻ tấn công. Do chuyển hoá bộ phận miệng hàm trên rất phát triển dùng để bảo vệ nên mối lính mất đi chức năng tự lấy thức ăn cho mình, để tồn tại mối thợ phải mớm thức ăn cho mối lính.

Mối cánh: Một số ít trứng trong tổ sẽ nở ra mối cánh. Mối cánh trưởng thành còn lưu lại trong quần thể nó đang sống một thời gian đợi đến khi ngoại cảnh thích nghi nó mới bay ra ngoài. Thời điểm vào tháng 4-7 hàng năm mối cánh thường xuất hiện vào chiều tối hoặc sau những cơn mưa dông, hiện tượng này gọi là mối phân đàn, bay giao hoan để hình thành các tổ mối mới.

Mối chúa:

Khi mối cánh bay ra để sinh sản cũng có nghĩa các cặp đôi mối sẽ tìm nơi cư trú mới để làm tổCặp đôi sẽ giao phối và sinh sản nhằm duy trì nòi giống gọi là mối vua mối chúa nguyên thuỷ (đầu tiên). Thông thường mối vua và mối chúa sống ở trung tâm của tổ, không thường ra khỏi tổ, chúng chỉ di chuyển từ tổ chính qua tổ phụ nếu gặp phải trường hợp ngập úng.

Mối chúa lúc trưởng thành sẽ có kích thước to lớn dài tầm 12 cm và chính là cỗ máy đẻ trung bình khoảng 20-35 trứng/phút,. Do vậy mối chúa hầu như không thể cự động được và nó phải nhờ đến sự chăm lo, nuôi nâng của mối thợ.

Nếu diệt mối mà không diệt được “cỗ máy đẻ” này là chưa trừ tận “gốc”. Mỗi tộc đoàn mối thường có 1 mối Vua và 1 mối Chúa, nhưng cũng có trường hợp trong một tộc đoàn mối có đến vài mối vua hoặc vài mối chúa. Ban đầu là mối cánh, chúng rời khỏi đàn của cha mẹ chúng, rơi xuống đất và rụng cánh để tìm môi trường để làm tổ. Chúng chăn sóc con của chúng đến khi chúng có thể đảm nhiệm các nhiệm vụ của đàn.

 

Vì sao mối hình thành tổ mới?

Nhiều lúc trong nhà bạn phát hiện tổ mối, vậy mối từ đâu đến dù bạn khẳng định là nhà bạn trước giờ không có mối?

Thông thường từ tháng 4 đến tháng 7 hàng năm trước hoặc sau khi có cơn mưa dông, mối cánh bay lên rất nhiều và tập trung nhiều ở những nơi có ánh đèn. Chúng bay một lúc khi rụng cánh rơi xuống đất thì đa số bị thiên địch (chim, rắn mối, thắn lằn..) ăn hoặc bị chết. Một số ít thì thoát được và tìm cặp cắn ghép đôi với nhau và đi tìm những nơi phù hợp để trú ẩn như khe kẻ tường vách, gốc tủ gỗ, gốc cành cây… để tạo nên một tổ mới. Hiện tượng này gọi là phân đàn, bay giao hoan.

Sau một tuần lễ ghép đôi, giao phối rồi đẻ trứng, năng lực đẻ trứng tuỳ theo loài, nhưng nói chung lúc đầu đẻ ít sau đẻ nhiều. Lúc này mối cánh trưởng thành rụng cánh đực gọi là mối vua, còn mối cánh trưởng thành cái đuợc gọi là mối chúa, phần bụng dài ra và to ra.

Và việc tổ mối xuất hiện tại nhà bạn thông qua việc mối cánh bay giao hoan phân đàn (vũ hoá) như trên.

Các loại mối phổ biến ở Việt Nam?
  1. Mối gỗ ẩm (Rhinotermitidae): Tổ mối thường ở dưới mặt đất, đôi khi trong tường, trong gỗ, trong panen, hộp kỹ thuật. Tổ luôn liên hệ với đất và nguồn nước, số lượng đàn rất lớn và mức độ phá hoại rất nhanh.
  2. Mối gỗ khô (Kalotermitidae): Tổ mối hoàn toàn nằm trong kết cấu gỗ, không liên hệ với đất và nguồn nước, thường tổ mối nhỏ với số lượng ít, mức độ phá hoại chậm hơn loài mối gỗ ẩm.
  3. Mối đất (Termitidae): Tổ chỉ ở trong đất, có dạng nổi hoặc chìm còn gọi là mối gò, trong tổ có vườn nấm.
Con đường mối xâm hại phá hoại công trình

Con đường xâm hại của mối

Điền thông tin form bên dưới để được tư vấn ngay!

 
 
Tư vấn ngay